مهار دیوار دارای بازشو با وال مش + مزایا و نکات اجرا

چرا تسلیح دیوار دارای بازشو با مش الیاف نیاز به وادار ندارد؟

در دیوارهای بنایی، بازشوها همواره نقطه‌ای حساس از نظر تمرکز تنش و ناپیوستگی سازه‌ای محسوب می‌شوند. به همین دلیل، آیین‌نامه‌ها در روش‌های سنتی مهار دیوار، استفاده از وادار را به‌عنوان یک الزام برای کنترل تغییرشکل و انتقال نیرو در اطراف بازشو مطرح نموده‌اند. با این حال، در روش‌های نوین مهار دیوار، از جمله مهار دیوار بازشو با وال مش، منطق مهار از حالت موضعی به یک سیستم پخش‌شده در سطح دیوار تغییر می‌کند. همین موضوع، چرایی حذف وادار را توجیه‌پذیر می‌سازد.

الزام اجرای وادار در بازشوهای بزرگ‌تر از ۲.۵ متر

بر اساس بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴، در دیوارهایی که طول بازشو آن‌ها از حد مشخصی فراتر می‌رود، استفاده از نعل درگاه و اجزای قائم برای مهار الزامی در نظر گرفته شده است. در بازشوهایی با طول بیش از ۲.۵ متر، آیین‌نامه بر کنترل تغییرشکل دیوار در اطراف بازشو تأکید دارد؛ زیرا در این حالت، دیوار عملاً به چند قطعه با رفتار مستقل تقسیم شده و خطر ناپایداری موضعی افزایش می‌یابد. به همین دلیل، در روش‌های متداول، اجرای وادار به‌عنوان یک عضو قائم کمکی مطرح می‌شود تا انتقال نیرو و یکپارچگی دیوار حفظ گردد.

وضعیت بازشوهای کوچک‌تر از ۲.۵ متر

در همان بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴ اشاره شده است که برای بازشوهای با طول کمتر از ۲.۵ متر، ضوابط مهار دیوار بازشو با وال مش می‌تواند با جزئیات ساده‌تری اجرا شود. در این حالت، تمرکز تنش در اطراف بازشو محدودتر است و با اجرای صحیح نعل درگاه و رعایت جزئیات اتصال دیوار، نیازی به اجزای قائم مستقل مانند وادار، وجود ندارد. این موضوع بستری مناسب برای به‌کارگیری روش‌های نوین تسلیح دیوار فراهم می‌کند.

چالش‌های اجرای وادار و منطق حذف آن در وال مش

اجرای وادار، به‌ویژه در دیوارهای داخلی و پیرامونی، با چالش‌هایی همراه است؛ از جمله افزایش زمان اجرا، تداخل با تأسیسات و محدودیت‌های معماری. در روش مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف که در بخش ۳-۲ آیین‌نامه وال مش تشریح شده است، منطق مهار دیوار بر توزیع یکنواخت مقاومت کششی در سطح دیوار استوار است، نه تمرکز آن در اعضای خطی قائم.

در این روش، مش فایبرگلاس در ترکیب با پلاستر، نقش یک لایه مسلح‌کننده پیوسته را ایفا می‌کند که نیروهای جانبی ناشی از زلزله یا باد را در سطح دیوار پخش می‌نماید. همین عملکرد باعث می‌شود که در بسیاری از موارد، به‌ویژه در دیوارهای دارای بازشو با ابعاد مجاز آیین‌نامه‌ای، امکان حذف وادار فراهم شود؛ موضوعی که هم با روح بخش ۳-۲ آیین‌نامه وال مش هم‌خوانی دارد و هم با تفسیر ضوابط بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴ در خصوص دیوارهای دارای بازشو قابل تطبیق است.

به‌عبارت دیگر، در تسلیح دیوار دارای بازشو با وال مش، کنترل رفتار دیوار به‌صورت سطحی و پیوسته انجام می‌شود. این تغییر رویکرد، دلیل اصلی آن است که در شرایط آیین‌نامه‌ای مشخص، دیوار می‌تواند بدون استفاده از وادار و صرفاً با شبکه الیاف و پلاستر مسلح، عملکرد قابل قبولی در برابر نیروهای جانبی از خود نشان دهد.

ضوابط مهار وجه خارجی دیوار دارای بازشو با وال مش

مهار وجه خارجی دیوارهای دارای بازشو با ملات مسلح شده با مش الیاف دارای نکاتی است که در ادامه شرح خواهیم داد.

نکات عمومی

در مهار وجه خارجی دیوارهای دارای بازشو، انتخاب و مشخصات مش الیاف یا همان مش فایبرگلاس باید بر اساس طراحی و محاسبات فنی انجام شود. تراکم مش و مقاومت کششی الیاف، متناسب با نوع دیوار و سطح نیروهای جانبی تعیین می‌گردد و استفاده از مش بدون پشتوانه محاسباتی، با ضوابط آیین‌نامه‌ای هم‌خوانی ندارد.

جزئیات کلی تسلیح دیوار دارای بازشو با وال مش به‌صورت خلاصه شامل مراحل زیر است:

• دیوارچینی
• اجرای لایه اول پلاستر
• نصب توری فایبرگلاس
• اجرای لایه دوم پلاستر
• نصب نبشی در لبه‌ها و کنج‌ها

در دیوارهای پیرامونی، وال مش باید به‌صورت متقارن در دو طرف دیوار اجرا شود. برای تثبیت موقت مش روی بلوک در حین اجرا می‌توان از میخ استفاده نمود، اما گیرایی و تثبیت نهایی الیاف توسط ملات ریز دانه یا پلاستر انجام می‌شود.

نکات تخصصی

بر اساس بخش ۳-۴ آیین‌نامه وال مش و همچنین بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴، در دیوارهای دارای بازشو می‌توان به‌جای استفاده از وادار، از مش الیاف در کناره‌های بازشو بهره گرفت. این رویکرد، بدون ورود به جزئیات مسلح‌سازی بالا و پایین بازشو، صرفاً به کنترل رفتار دیوار در وجه خارجی کمک می‌کند.

در وجه خارجی دیوارهای پیرامونی، استفاده از مش فایبرگلاس مقاوم در برابر قلیا الزامی است؛ زیرا اندود مورد استفاده از نوع پلاستر سیمانی خواهد بود. این الزام به‌صراحت در بخش ۳-۴ آیین‌نامه وال مش مطرح شده است.

ضوابط هندسی مش الیاف در این حالت به شرح زیر است:

پلاستر مورد استفاده در سیستم وال مشِ وجه خارجی، باید از نوع پلاستر سیمانی بوده و جزئیات اجرای نبشی نیز مشابه ضوابط نبشی‌گذاری در دیوارهای پیرامونی (بدون نیاز به دیتیل خاص جداگانه برای بازشو) اجرا ‌شود.

نکات اجرایی مهار دیوار دارای بازشو در وجه داخلی با وال مش

همچنین در راستای مهار وجه داخلی دیوارهای دارای بازشو با مش الیاف باید نکات زیر را مورد توجه قرار داد:

نکات عمومی

در مهار وجه داخلی دیوارهای دارای بازشو، انتخاب مش الیاف (مش فایبرگلاس یا توری فایبرگلاس) باید بر اساس محاسبات فنی و مقاومت کششی الیاف انجام شود. تراکم مش و جنس آن، متناسب با نوع دیوار و نیروهای جانبی تعیین می‌گردد.

مراحل کلی مهار دیوار بازشو با وال مش در وجه داخلی شامل:

• دیوارچینی
• اجرای لایه اول پلاستر
• نصب توری فایبرگلاس
• اجرای لایه دوم پلاستر
• صب نبشی در لبه‌ها
• اجرای مش فایبرگلاس به‌صورت متقارن در دو طرف دیوار

برای تثبیت موقت مش روی بلوک می‌توان از میخ استفاده کرد، ولی تثبیت نهایی توسط پلاستر (ملات ریز دانه) انجام می‌شود.

نکات تخصصی

بر اساس بخش ۳-۴ آیین‌نامه وال مش و بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴، در دیوارهای دارای بازشو می‌توان به‌جای وادار، از مش الیاف در کناره‌های بازشو استفاده کرد.

نوع مش و پلاستر در وجه داخلی:

• دیوار داخلی: توری فایبرگلاس معمولی + پلاستر گچی
• وجه داخلی دیوار پیرامونی: مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا + پلاستر سیمانی

ضوابط هندسی مش الیاف در چنین حالتی بدین صورت است:

اجرای نعل درگاه و نصب پنجره

نعل درگاه به‌عنوان عضو افقی بالای بازشو عمل کرده و انتقال نیروهای جانبی از بخش بالای بازشو به دیوار مجاور را ممکن می‌سازد. اجرای صحیح نعل درگاه و نصب پنجره مطابق بخش ۳-۴ آیین‌نامه وال مش و بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴ تضمین می‌کند که بازشو تحت بارهای لرزه‌ای یا باد پایدار باقی مانده و از رخ دادن ترک یا جداشدگی جلوگیری شود.

امکان حذف نعل درگاه

در برخی شرایط، به‌ویژه زمانی که دیوار با وال مش مسلح شده و ابعاد بازشو کمتر از حد آیین‌نامه‌ای است، می‌توان نعل درگاه را حذف نمود. دلیل این امر، توزیع یکنواخت نیروهای جانبی در سطح دیوار از طریق مش فایبرگلاس و پلاستر است، که جایگزین عملکرد موضعی نعل درگاه می‌شود. این موضوع به‌طور صریح در بخش ۳-۴ آیین‌نامه وال مش و بند ۱۲-۳-۹ نشریه ۷۱۴ قابل استناد است.

مسلح کردن بالا و پایین بازشو با مش الیاف

مسلح کردن بخش‌های بالا و پایین بازشو با مش الیاف باعث افزایش مقاومت در برابر تنش‌های متمرکز و جلوگیری از ترک‌های گوشه بازشو می‌شود. این اقدام، مکمل مهار دیوار بازشو با وال مش در وجه داخلی و خارجی دیوار است و تضمین می‌کند که بازشو تحت بارهای جانبی عملکرد سازه‌ای مطلوبی داشته باشد. این مرحله معمولاً در بخش‌های فنی اجرا با ارجاع به شکل‌ها و جزئیات آیین‌نامه‌ای نشان داده می‌شود.

مقایسه تسلیح دیوار دارای بازشو با روش والمش و وال پست

به جهت تصمیم‌گیری هر چه بهتر مدیران پروژه، مقایسه دو روش مهار دیوار دارای بازشو در قالب جدول و با توجه به بندهای آیین‌نامه به شکل زیر ارائه می‌گردد:

فروش مصالح وال مش ویژه مهار دیوار دارای بازشو

برای اجرای اصولی تسلیح دیوار دارای بازشو با وال مش، استفاده از مصالح استاندارد و مناسب اهمیت ویژه‌ای دارد. این مصالح، موارد زیر را در بر می‌گیرند:

• مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا (برای دیوارهای پیرامونی با پلاستر سیمانی)
• توری فایبرگلاس معمولی (برای دیوارهای داخلی با پلاستر گچی)
• پلاستر سیمانی و پلاستر گچی
• نبشی‌ها برای لبه‌ها و کنج‌های دیوار

شرکت وال پست مش در همین راستا امکان مشاوره تخصصی با کارشناسان خود را فراهم کرده تا مهندسان و پیمانکاران بتوانند انواع متریال مورد نیاز مهار دیوار بازشو با وال مش را سفارش داده و از انتخاب مصالح متناسب با الزامات آیین‌نامه‌ای مطمئن شوند.

این رویکرد تضمین‌کننده کیفیت مهار دیوار بازشو با وال مش از نظر عملکرد سازه‌ای، دوام و کیفیت اجرا در سطح استاندارد است.